Axel Jonas Halbach
Axel Jonas Halbach (owazalwa ngomhla zingu-18 kuNdasa 1934 eHamburg; washona ngomhla zingu-12 kuZibandlela 2022 e-Ismaning) wayengusosayensi yezomnotho, ingcweti yokuthuthukiswa, umlobi nomdwebi waseJalimane.[1] Wasebenza iminyaka engaphezu kwamashumi amathathu eNhlanganweni ye-ifo yoCwaningo Lwezomnotho eMunich, lapho egxile khona emnothweni wamazwe asathuthuka. Ngale komsebenzi wakhe wezemfundo ephakeme, uHalbach wabhala izindaba zezindlandla ezigqugquzelwe yindlela kaKarl May, waqamba izinkondlo, futhi wabukisa imidwebo yakhe eJalimane.
Ukuphila
[hlela | Hlela umthombo]Ukuphila kokuqala
[hlela | Hlela umthombo]UHalbach wazalwa eHamburg futhi wafunda esikoleni samabanga aphakeme (i-gymnasium) eHamburg-Volksdorf, lapho ikhono lakhe lobuciko laqala khona ukubonakala. Ngemva kokuqeda uqeqesho lwezomnotho wezohwebo (Diplom-Kaufmann), wajoyina iNhlangano ye-ifo, lapho egxile khona emnothweni wamazwe asathuthuka.[2]
Umsebenzi e-ifo Institute
[hlela | Hlela umthombo]Kusukela ngeminyaka yawo-1960, uHalbach wayehlobene neNhlangano ye-ifo yoCwaningo Lwezomnotho eMunich, lapho enikela khona kakhulu eMnyangweni Wamazwe Asathuthuka. Wayecishe abe ngumhleli omkhulu wochungechunge lwemibhalo Afrika-Studien, eyashicilela izincwadi zocwaningo ezingaphezu kuka-40 phakathi kuka-1975 no-1999.[2]
Wahlala isikhathi eside eNingizimu Afrika Ntshonalanga (1956–1957) naseNingizimu Afrika (1963–1964) — okuhlangenwe nakho okwakha ukubandakanyeka kwakhe okweminyaka engaba mathathu emashumini ekubambisaneni kokuthuthukiswa kumazwe angaphezu kuka-25 e-Afrika nase-Asia.[2]
Imiphumela yocwaningo lukaHalbach — yokuthi umnotho oqondiswa ngabathengisi nabathengi ngokuvamile uthola imiphumela engcono yezomnotho neyezenhlalo kunomnotho ohlelwe ngabuholi babukhulu — yanikela ezingxoxweni ngaphakathi koMnyango Wezombusazwe waseJalimane Wokubambisana Nokuthuthuka Komnotho (i-BMZ), okwaholela ekuguqukeni kwenqubomgomo iya emaqenjini aqondiswa ngabathengisi nabathengi.
Wabamba neqhaza elibalulekile eNamibia ngaphambi kwenkululeko, ngokuhlanganisa izifundo ezingaphezu kuka-20 ezigxile emikhakheni eyahlukene futhi ekhiqize uhlelo oluphelele lokuthuthukiswa; umsebenzi wakhe wathonya izinqumo zenqubomgomo ezathathwa yiHhovisi likaMongameli ngaleso sikhathi e-Windhoek.
Umsebenzi wezincwadi
[hlela | Hlela umthombo]UHalbach wabhala izindaba eziningi zezindlandla ezigqugquzelwe umsebenzi kaKarl May, ezashicilelwa yiBlitz-Verlag eMunich.[3] Lezi zincwadi zandisa umhlaba kaKarl May ngezindaba ezintsha ezinabalingiswa abaziwayo, kufaka phakathi uchungechunge Kara ben Nemsi – Neue Abenteuer ne-Im Wilden Westen Nordamerikas.[4] Ezindabeni zakhe, abalingiswa abafana noHalef noOld Shatterhand bathola izici ezintsha nokulingana okukhudlwana nomlingiswa oyinhloko.[5]
Ngale kwezindaba zakhe, uHalbach naye wabhala izinkondlo ezihlekisayo nezicabangelayo ngendlela kaWilhelm Busch, ezinezihloko ezehlukahlukene kusukela eminyakeni yakhe yesikole kuya empilweni yakhe yomsebenzi.
Ukudweba
[hlela | Hlela umthombo]Ukudweba kwakuyithonya elinye lempilo yonke kaHalbach. Kusukela eseyingane yesikole, wayesedweba imidwebo yokucabanga, futhi eminyakeni engama-68 wadweba imidwebo engaphezu kuka-1 000 eyayibizwa ngokuthi "imidwebo ehlanyayo", evame ukuhambisana nemibhalo emifushane ehlekisayo, exuba izici ezingaqondakali, ezibonakalayo nezihlekisayo. NgoNovemba 2017, imisebenzi yakhe yaboniswa embukisweni wakhe wodwa obizwa ngokuthi Umhlaba Omangalisayo ka-Axel Halbach e-KreativRaum "An der Schwelle" e-Ismaning.[6]
Ukushona
[hlela | Hlela umthombo]UAxel Jonas Halbach washona ngomhla zingu-12 kuZibandlela 2022 e-Ismaning, lapho ayehlala khona iminyaka eminingi.[1][7]
Imisebenzi ekhethiwe
[hlela | Hlela umthombo]- Ghana als Wirtschaftspartner (Afrika-Studien, Inombolo 83). Weltforum Verlag, Köln, 1969.
- Aspekte der Industrialisierung in Tropisch-Afrika (Afrika-Studien, Inombolo 86). Weltforum Verlag, München, 1971.
- Theory and Practice of Project Evaluation in Developing Countries (kanye noDieter Bender). Weltforum Verlag, München, 1972.
- Industriestruktur und Industrialisierungspolitik in Uganda 1963–1972 (Ifo-Forschungsberichte, Inombolo 50). Duncker & Humblot, Berlin, 1974.
- Die südafrikanischen Bantu-Homelands: Konzeption, Struktur, Entwicklungsperspektiven (Afrika-Studien, Inombolo 90). Weltforum Verlag, München, 1976.
- Multinationale Unternehmen und Zulieferungen in der Dritten Welt (Afrika-Studien, Inombolo 109). Weltforum Verlag, München, 1985.
- Namibia: Wirtschaft, Politik, Gesellschaft zehn Jahre nach der Unabhängigkeit (Afrika-Studien, Inombolo 121). Lit Verlag, Münster, 2000.
Imibhalo ngoHalbach
[hlela | Hlela umthombo]- Günther Wüste: "Axel Jonas Halbach." Ku-: KMG-Nachrichten Inombolo 195, 2018.
- Volker Krischel: "Die etwas andere Welt des Karl May. Axel Jonas Halbach und seine Karl-May-Pastiche." Ku-: Karl May in Leipzig Inombolo 117, 2019.
- Volker Krischel: "Karl Mays Helden auf etwas anderen Pfaden. Der Blitz-Verlag bringt zwei Romane von Axel J. Halbach neu heraus." Ku-: Karl May & Co. Inombolo 161, 2020.
- Volker Krischel: "Lebe wohl, lieber Shatterhand ben Nemsi. Zum Tod von Axel Jonas Halbach." Ku-: Karl May in Leipzig Inombolo 132, Ndasa 2023, ISSN 2568-2946.
- Irmengard Gnau: "Kulturtreff – Über die Schwelle." Ku-: Süddeutsche Zeitung, 10 Disemba 2017.
Imithombo
[hlela | Hlela umthombo]- 1 2 Edelgard Halbach nomndeni wonke: "Traueranzeigen von Axel J. Halbach" (Isaziso sokulahlekelwa sika-Axel J. Halbach). Ku-: sueddeutsche.de, 17 Disemba 2022. Ku-inthanethi
- 1 2 3 Irekhodi le-VIAF 66556024, i-Koninklijke Bibliotheek van Nederland. Ku-inthanethi
- ↑ Volker Krischel: "Zweite Heimat Leipzig: Axel J. Halbachs literarische Visionen." Ku-: Karl May in Leipzig, Inombolo 117, 2019, amakhasi 20–26.
- ↑ Volker Krischel: "Karl Mays Helden auf etwas anderen Pfaden. Der Blitz-Verlag bringt zwei Romane von Axel J. Halbach neu heraus." Ku-: Karl May & Co., Inombolo 161, 2020.
- ↑ Volker Krischel: "Eine etwas andere Welt des Karl May." Ku-: KMG-Nachrichten, Inombolo 198, Ndasa 2018, amakhasi 43–47.
- ↑ Irmengard Gnau: "Kulturtreff – Über die Schwelle." Ku-: Süddeutsche Zeitung, 10 Disemba 2017.
- ↑ Volker Krischel: "Abschied, lieber Shatterhand ben Nemsi. Zum Tode von Axel Jonas Halbach." Ku-: Karl May in Leipzig, uMqulu 34, Inombolo 132, Ndasa 2023, amakhasi 17–19, ISSN 2568-2946.
Izixhumanisi zangaphandle
[hlela | Hlela umthombo]| Wikimedia Commons has media related to: Axel Jonas Halbach |