Bheki Cele
Bhekokwakhe "Bheki" Hamilton Cele wazalwa ngo-22 April 1952 wayengUNgqongqoshe Wamaphoyisa waseNingizimu Afrika kusukela ngoFebhuwari 2018 kuya ku-17 June 2024. WayenguKhomishana Kazwelonke we-(South African Police Service) iminyaka emibili, kwaze kwaba yilapho izinsolo zokuziphatha kabi zaholela ekumisweni kwakhe ngo-Okthoba 2011 nasekususweni kwakhe ngoJuni 2012. Uphinde wasebenza njengePhini likaNgqongqoshe Wezolimo. Izwe (Forests) kanye Nezokudoba, eMkhandlwini Owengamele waKwaZulu-Natal, neSishayamthetho Sesifundazweni saKwaZulu-natal. Uyilunga leKomiti Elibusayo Kazwelonke ye-I-African National Congress, futhi waboshwa eRobben Island ngesikhathi sobandlululo.
Ukuphila nomsebenzi
[hlela | Hlela umthombo]UCele wazalwa ngo-22 April 1952 e-mzumbe, eNatal manje eyiKwaZulu-Natal. Unesiqu sobuthisha, futhi ngo-1980 waba yilungu elasungula i-(National Education Union of South Africa) ethuthukayo, engenabo ubuhlanga. Udingisiwe e-Angola phakathi nawo-1980, wajoyina Ummhonto we Sizwe, futhi waboshwa eRobben Island kusukela ngo-1987 kwaze kwaba yilapho ekhululwa, kanye nezinye iziboshwa zombusazwe, ngo-1990. [1]
1994-2009: Uhulumeni waKwaZulu-Natal
[hlela | Hlela umthombo]Ekhethweni lika-1994, uCele wakhethwa ukuba abe yilunga lesishayamthetho sesifundazwe saKwaZulu-Natal. Ngesikhathi sakhe sesishayamthetho, wasebenza njengoSihlalo weKomiti ye-Portfolio yezokuphepa. Kusukela ngo-2004, wayeyilungu le-Executive Council (MEC) yezokuthutha, ukuphepha komphakathi nokuxhumana eKwaZulu-Natal.
NgoJulayi 2009, wamiswa njengoKhomishana welonke we-(South African Police Service (SAPS). Waxoshwa ngoJuni 2012, kulandela izinsolo zokuthi wayehileke ekwebeni ngempahla okungekho emthethweni. Ngemva kwalokho, waba yiPhini likaNgqongqoshe Wezolimi, Izwe Lezihlahla nezokudoba kusukela ngoMeyi 2014 kuze kube sekupheleni kukaFebhuwari 2018, lapho uMongameli UCyril Ramaphosa emkhetha njengoNgqongqosha Wamaphoyisa ekuhlalweni kwakhe kokuqala kwikhabinethi.[2] Ukusabela ekuqokweni kukaCele kwakuxubene. Waphinde wamiswa njengongqongqoshe wamaphoyisa ngemuva kokhetho lazwelonke luka-2019. UCele walahlekelwa isihlalo sakhe e-(National Assembly) okhethweni lukazwelonke luka-2024.
UCele usalokhu eyilungu le-I-(African National Congress )(ANC), futhi njengamanje ukhonza ku-(executive organ) yayo, i-(National Executive Committee). Ngesikhathi esithile maphakathi nawo-1990, wayengumkhulumeli wezokuphepha, nokuphepha wegatsha leqembu laKwaZulu-Natal, futhi ngawo-2000 wasebenza njengosihlalo weqembu esifundeni sase eThekwini. Ngawo-2000, uCele wachazwa njengomngani kaJacob Zuma. Kodwa-ke, phakathi nokhetho lobunhloko be-ANC luka-2017, wazihlanganisa noCyril Ramaphosa kanye noNkosazana Dlamini-Zuma.