Jump to content

IBhasilika Nkulu kaNgcwele Johane eLaterani

Kubuya ku Wikipedia
uNgcwele Johane eLaterano
iBhasilika eNkulu ekaPapa, eyokobuYise futhi eyaseRoma, iNhlokosonto eYengamele futhi eyokuQala yoMsindisi oyiNgcwele eNgcwele kanye neziCwebi uJohane uMbhabhadisi kanye nonguShumayeli eLaterani, uNina neNhloko wawonke amaSonto eRoma kanye naseMhlabeni
Arcibasilica Papale Romana Maggiore di San Giovanni in Laterano (ngesiTaliya)
Ornate facade of the basilica with columns, main door, and statues of the twelve Apostles on the roofline, with a Latin inscription below them
uBuso olumqoka buka-U-Alessandro Galilei
Map
Chofoza ebalazweni ukuze ubone isithombe esiphelele
41°53′09′′N 12°30′22′′E/__zul____zul____zul__ I-Spanish41.8859055556°N 12.5061555556 °E
Indawo eRoma
Izwe eTaliya
Ibandla iSonto lamaKatolika
Isonto ngokomthetho
iSonto lesiLathini
Isizindalwebu basilicasangiovanni.va
Umlando
Isimo Isonto likaPapa elikhulu, inhlokosonto
Ifungisulwe UKristu uMsindisi (oyinhloko), uJohane uMbhabhadisi, uJohane uMshumayeli (abesibili)
Igcotshiwe AD 324
Umklamozakhiwo
Umklami u-Alessandro Galilei
Uhlobo lwomklamozakhiwo
Inhlokosonto
Indikimba I-Baroque, I-Neoclassical
Umsukakwakha AD Ngekhuluminyaka lesine
Uqedo 1735 
Imininingwane
Ubude 140 m (460 ft)   
Ububanzi 73 m (240 ft)   
Izithako I-Marble, igwadle, usimende
Ubuphathihlelo
Isifunda sombhishobhi iRoma
Abefundisi
Umbhishobhi UPapa Leo XIV
Umqondisi Umpristi omkhulu uKhadinali Baldassare Reina
Igama elingokomthetho
Inkaba eNdala yaseRoma, iZakhiwo sesiHlalo esiNgcwele kulesosiDlavela eziNikezwe amaLungeno obuZwengaphandle kanye neSan Paolo Fuori le Mura
Uhlobo okweSiko
Izindinganiso i, ii, iii, iv, vi
Ukuqokwa 1980 (Isikhathi sesine)
Isibalo esibhaliswe naso 91
Isifunda somhlaba
IYurophu kanye neNyakatho Melika

iBhasilika Nkulu kaNgcwele Johane eLaterano (ngokomthetho: iBhasilika eNkulu ekaPapa, eyokobuYise futhi eyaseRoma, iNhlokosonto eYengamele futhi eyokuQala yoMsindisi oyiNgcwele eNgcwele kanye neziCwebi uJohane uMbhabhadisi kanye nonguShumayeli eLaterani, uNina neNhloko wawonke amaSonto eRoma kanye naseMhlabeni), eyaziwa kabanzi ngeBhasilika eLaterani noma uNgcwele Johane eLaterano, iyinhlokosonto yesifundazwe saseRoma seSonto lamaKatolika esidlaveleni saseRoma eTaliya. Iyisihlalo sombhishobhi waseRoma, inhloko yeSonto lamaKatolika: uPapa. Iyisakhiwo sesonto esisodwa esibizwa ibhasilika nkulu. Ingaphandle kwamabonda wesidlavela saseVatikano. Ingamakhilomitha amane ngasenyakatho-ntshonalanga kweVatikani. Ngokuba isebumnikazini besiHlalo esiNgcwele, ibhasilika nkulu kanye nezakhiwo ezisondelelene nayo zinikezwe izithunzi sokubaphandle kwomthetho weTaliya njengoba kulotshwe eMvumelwaneni waseLaterani ngowe-1929. Ifungiselwe kuKhrestu uMsindisi, futhi ihlonipha uNgcwele Johane uMbhabhadisi kanye noNgcwele Johane uMshumayeli. Igama lika Laterano lisuka olwimini lwesiLathini endaweni eyayibizwa Laterano eyayisigodlo somndeni ocebile wakwamandulo owawume esizindeni lapho lelisonto lime khona namuhla. Isakhiwo esingumakhelwane walesonto siyisiGodlo saseLaterano.

Ingumkhuluwa wama bhasilika aphezulu amane aseRoma. Iyinye yamasonto ayisikhombisa wenkambo yenkolo eRoma. Yakhiwe ngawama-320. Iyibhasilika yobuKhrestu endala ukundlula wonke amaBhasilika eRoma kanye nasentshonalanga lomhlaba. Lesonto liwundlunkulu wombhishobhi waseRoma nenhlokosonto yesifundazwe sesonto saseRoma kanye nonina wamasonto ngokobuKatolika. Lesakhiwo siwohlukile ngeNkathi engaPhakathi futhi yasha kabili ekhuluminyakeni ye-14. Yakhiwe kabusha ekhuluminyakeni ye-16. Ingaphathi lesakhiwo livuselewe ngekhuluminyaka ye-17. Ubuso esibubona buqedwe ngowe-1735 ngaphansi kaPapa Clement XII.

Umqondisi osesihlalweni nguKhadinali Mfundisi Mkhulu Baldassare Reina kusukela u mhla wesi-6 kaMfumfu 2024. uEmmanuel Macron, uMengameli waseFulansi uyiKanon ngokuHloniphekile yokuQala yesonto ngokuba lesihloko sigcinelwe inhloko yezwe yaseFulansi kusukela iNkosi Henry IV waseFulansi.

Kunesibhalo ngesiLathini esithi: "Clemens XII Pont Max Anno V Christo Salvatori In Hon SS Ioan Bapt et Evang", esihumusheka ku: "iPontifi ePhakemeyo uClement XII onyakeni wehlanu [wesikhathi esikhundleni sobuPontifi sakhe, uyefungisela lesakhiwo] kuKhrestu uMsundisi, ngokuhlonipha iziCwebi uJohane uMbhabhdisi kanye no [Johane] uMshumayeli". Ngokuba lesonto lafungiselwa kuKhrestu, usuku lesidlo singo mhla wesi-6 kaNcwaba, usuku lokuKhazimuliswa kukaJesu.