ITestamente Elisha
ITestamente Elisha liyisigaba sesibili sezincwadi ezivumelikile zeBhayibheli. Lidingida impilo, izimfundiso, nobuntu bukaJesu kanye nezehlakalo zekhulu lokuqala lobuKristu.iSendlalelo seTestamente elisha esiyisigaba sokuqala seBhayibheli samaKristu siyiTestamente Elidala elalisekelwa kakhulu iBhayibheli lesiHebheru; mazihlangene ziwumbhalo ongcwele wobuKristu.
iTestamente elisha liyiqoqo lezincwadi ezingama-27 zobuKristh ezibhalwe ngabaloobi abahlukene ngolwimi lesiGreki Koine.Liqukatha izivangeli ezine, izenzi zabaphostoli, izincwadi ekuthiwa zilotshwe nguNgcwele Pawulu nabanye abalobi, kanye nencwadi yeSambulo. iTestemente Elisha lihlangene kancane ngokuhamba kwezikhulu zokuqala zobuKristu ngenxa kwezidludlungi ezinkimbinkimbi zokudingida, ukwelaxaza kwemibhalo engavumelekile kanye nokuphakanyiswa kwemibhalo ekwakuthiwa yamapostoli ekuphothulwe ngokumiswa ngokomthetho kweqoqo lemibhalo evumelekile ekuphelweni kekhulu lesine. Lamkelwe iningi elibanzi lamagatsha obuKristu kusukela inkathi yasekugcineni yamaGrwki namaRoma wasendulo.
Uhlu lwezincwadi
[hlela | Hlela umthombo]Lezizincwadi ohlwini olulandelayo zivunywa ngabandla wamaRoma, amaProthestani, amaOrthodoxi aseBhizantiyumi, kanye namaOrthodoxi aseMpumalanga. Ukwelandelana kwezincwadi kungenxa yokuthi abahleli beTestemante Elisha bebafuna ukubutha izincwadi ezinendikimba noma inhloso efanayo ndawonye futhi nangobude bazo (ezimfushane zivame ukuba ekugcineni kweqoqo lendikimba ethile). Futhi, ezinye zindawonye ngokuba uMartin Luther wayengabaza ubuqiniseko zazo isb., uJakobe, kwabaseHeberu, iSambulo, kanye noJuda.
| Igama | Umbhali | Isikhathi |
|---|---|---|
| iVangeli ngokukaMathewu | Akaziwa | 80 - 90 CE |
| iVangeli ngokukaMarku | Akaziwa | 65 - 73 CE |
| iVangeli ngokukaLukha | Akaziwa | 80 - 90 CE |
| iVangeli ngokukaJohane | Akaziwa | 90 - 100 CE |
| iZenzo zabaPhostoli | Akaziwa | 80 - 90 CE |
| iNcwadi kaPawulu kwabaseRoma | UNgcwele Pawulu umPostoli | 57 - 58 CE |
| iNcwadi yokuQala kaPawulu kwabaseKorinte | UNgcwele Pawulu umPostoli | 53 - 57 CE |
| iNcwadi yesiBili kaPawulu kwabaseKorinte | UNgcwele Pawulu umPostoli | 54 - 58 CE |
| iNcwadi kaPawuli kwabaseGalathiya | uNgcwele Pawulu umPostoli | 48 noma 55 CE |
| iNcwadi kaPawulu kwabase-Efesu | uNgcwele Pawulu kodwa kukhona ukungabaza | 80 - 90 CE |
| iNcwadi kaPawulu kwabaseFiliphi | UNgcwele Pawulu umPostoli | 55 - 55 CE |
| iNcwadi kaPawulu kwabaseKolose | uNgcwele Pawulu kodwa kukhona ukungabaza | 60 noma 72 CE |
| iNcwadi yokuQala kaPawulu kwabaseThesaloniki | UNgcwele Pawulu umPostoli | 51 CE |
| iNcwadi yesiBili kaPawulu kwabaseThesaloniki | uNgcwele Pawulu kodwa kukhona ukungabaza | 51 noma 70 CE |
| iNcwadi yokuQala kaPawulu kuThimothewu | Akaziwa | eduze ne-100 CE |
| iNcwadi yesiBili kaPawulu kuThimothewu | Akaziwa | eduze ne-100 CE |
| iNcwadi kaPawulu kuThithu | Akaziwa | eduze ne-100 CE |
| iNcwadi kaPawulu kuFilemoni | UNgcwele Pawulu umPostoli | 54 - 55 CE |
| iNcwadi kaPawulu kumaHeberu | Akaziwa | 80 - 90 CE |
| iNcwadi ekaJakobe | Akaziwa | 65 - 85 CE |
| iNcwadi yokuQala kaPetru | Akaziwa | 75 - 90 CE |
| iNcwadi yesiBili kaPetru | Akaziwa | 110 CE |
| iNcwadi yokuQala kaJohane | Akaziwa | 90 - 110 CE |
| iNcwadi yesiBili kaJohane | Akaziwa | 90 - 110 CE |
| iNcwadi yesiThathu kaJohane | Akaziwa | 90 - 110 CE |
| iNcwadi kaJuda | Akaziwa | Akwaziwa |
| iNcwadi yeSambulo (kuJohane) | Umfundi kaJesu | eduze ne-95 CE |