Jump to content

Inkosi Yesizwe SakwaZulu

Mayelana Wikipedia

 Inkosi Yesizwe SakwaZulu

[hlela | Hlela umthombo]

Inkosi Yesizwe SakwaZulu (IsiZulu: Isilo Samabanda Onke noma Ingonyama yamaZulu) noma nje Inkosi YamaZulu, ingumholi wesiko uyinhloko lesizwe lezilimi zamaZulu, iNkosi yesifundazwe saKwaZulu-Natal INingizimu Afrika (okungukuthi, umholi womkhosi kaHulumeni waKwaZulu- Natal) kanye neNkosi yosuthu Amakhosi amaZulu alandelela uhlu lwawo ku-Mnguni.[1] Njengoba babewumphakathi omncane kodwa ozimele, bawela ngaphansi kokubusa kwabaMthethwa lapho UShaka Zulu engena esihlalweni sobukhosi ngokusekelwa ngumholi wakhe, iNkosi uDingiswayo.[2]

Ngesikhathi seMfecane, Umbuso WamaZulu wakhula ngokuphawulekayo kwaze kwaba yilapho iNkosi uDingane enikeza ngendawo i-Natalia Republic ngemuva kweMpi yoMfula wegazi. Indawo yamaZulu yathathwa yiNatal Colony neNingizimu Afrika ngemuva kweMpi ye-Anglo-Zulu ngesikhathi sokubusa kweNkosi uCetshwayo.[3] Ngemva kwalokho, uMbuso WamaZulu waba nempi yombango lapho iMandlakazi ngaphansi kukaZibhebhu yavukela iqembu lo-Usuthu lwenkosi, ngesikhathi sokubusa kweNkosi uDinuzulu eyabuye yahlanganiswa ngosizo lwe-Dinuzulu Volunteers. Ngokwakhiwa kwezwe laKwaZulu, iNkosi Goodwill Zwelithini yaba yinkosi engekho ngaphansi komthetho-sisekelo yamaZulu. Ngemuva kokuphela kobandlululo ngo-1994, iKwaZulu yahlanganiswa kabusha neNingizimu Afrika futhi iNkosi yahlonishwa njengomholi wendabuko. Inkosi ebusayo nguMisuzulu Zulu owakhuphuka ngo-2021. 

Izinkomba

[hlela | Hlela umthombo]
  1. (in zu) Ukuvezwa komlando ezibongweni zamakhosi amabili akwazulu, uDingane nomPande.. 2007. https://researchspace.ukzn.ac.za/items/93ae0f5c-8f91-450b-950f-3595b0931fba.
  2. (in en) The dynamics of power and conflict in the Thukela-Mzimkhulu Region in the late 18th and early 19th centuries: a critical reconstruction. 1989. Archived from the original on 2025-08-05. https://web.archive.org/web/20250805044931/https://wiredspace.wits.ac.za/items/cbe37e23-1119-41be-9e34-95493472795f. Retrieved 2025-09-29.
  3. The origins of the Anglo-Zulu war of 1879.. Archived from the original on 2025-01-17. https://web.archive.org/web/20250117134547/https://wiredspace.wits.ac.za/items/eae93503-9291-4094-94c0-77c7e845a523. Retrieved 2025-09-29.