Jump to content

Izifunda zaseNingizimu Afrika

Kubuya ku Wikipedia

Izifundazwe ezilithoba zaseNingizimu Afrika zihlukaniswe zaba izifunda ezingama-52, okungaba omasipalakazi noma omasipala besifunda. Bayizinga lesibili lesigaba sokuphatha, ngaphansi kwezifundazwe kanye (uma kwenzeka komasipala besifunda) ngaphezu komasipala bendawo .

Ngenxa yesichibiyelo se-12 soMthethosisekelo ngoDisemba wezi-2005, esashintsha imingcele yezifundazwe, inani lezifunda lehlisiwe lisuka kuma-53. Omunye umphumela wesichibiyelo ukuthi isifunda ngasinye manje sesigcwele esifundazweni esisodwa, ngaleyo ndlela kuqedwe izifunda eziwela imingcele. Izifunda nazo zimboza yonke indawo yezwekazi.

Izinhlobo zezifunda

[hlela | Hlela umthombo]

Kunezinhlobo ezimbili zomasipala abasezingeni lesifunda. Ingxenye enkulu yezwe imbozwe omasipala bezifunda abangama-44, abahlukaniswe ngomasipala bendawo futhi babelana ngemithwalo yemfanelo nabo. Izinhlangano ezinkulu eziyisishiyagalombili zasezildaveleni zibuswa omasipalakazi, abasebenza njengomasipala bendawo kanye nomasipala besifunda.

Umasipala wesifunda

[hlela | Hlela umthombo]

Umasipala wesifunda noma umasipala weSigaba C ungumasipala owenza eminye yemisebenzi kahulumeni wendawo wesifunda. Umasipala wesifunda uzoba nomasipala bezindawo abaningana ngaphansi kwawo, abahlanganyela nawo imisebenzi kahulumeni wendawo. Omasipala besifunda babhekwa njengabalandela imkhandlu Ezinsizakalo Zesifunda (RSC) yangaphambilini.

UMthethosisekelo, kusigaba 155.1.a, uchaza omasipala "beSigaba C". UMthetho Wezinhlaka Zikamasipala uthi izindawo ezingafaneleki ukuba nomasipalakazi kumele zibe nomasipala wesifunda.

Omasipala besifunda banophawu lukamasipala oluqukethe izinhlamvu "DC" ezilandelwa yinombolo kusukela ku-1 kuya kama-48. I-"DC" imelela igama elithi "Imikhandlu yesifunda" egunundayo kwezombusazwe akhethiwe.

Izindawo zokuphatha zesifunda

[hlela | Hlela umthombo]

Njengamanje bonke omasipala besifunda bahlukaniswe ngokuphelele ngomasipala bendawo. Kodwa-ke, ngaphambi kokuguqulwa kwemingcele yomasipala okwenzeka okhethweni lwangowezi-2011, ezinye izindawo zezwe azizange zibe ngaphansi kwanoma yimuphi umasipala wendawo. Lokhu kwakuvame ukwenzeka ezindaweni ezinenanisamba eliphansi kakhulu, isibonelo iziqiwu zikazwelonke kanye nezabelo zemvelo . Kulezi zindawo, ezaziwa ngokuthi Izindawo Zokuphatha zesifunda, zonke izinkonzo zikahulumeni wendawo zazihlinzekwa ngumasipala wesifunda.

Ibalazwe elilandelayo libonisa izifundazwe nezifunda zaseNingizimu Afrika. Omasipala bezifunda babhalwe ngezinombolo ezihambisana nophawu lwesifunda sawo, kanti omasipalakazi babhalwe ngezinhlamvu ezihambisana namagama abo. Imininingwane eyengeziwe yezifunda ibhalwe kusixwexwe esilandela isithombe.

Map

key
Name Code Province Seat Area

(km2)
Population

(2016)
Pop. density

(per km2)
44 Alfred Nzo District Municipality DC44 Eastern Cape Mount Ayliff 10,731 867,864 80.9
25 Amajuba District Municipality DC25 KwaZulu-Natal Newcastle 7,102 531,327 74.8
12 Amathole District Municipality DC12 Eastern Cape East London 21,117 880,790 41.7
37 Bojanala Platinum District Municipality DC37 North West Rustenburg 18,333 1,657,148 90.4
B Buffalo City Metropolitan Municipality BUF Eastern Cape East London 2,750 834,997 303.6
2 Cape Winelands District Municipality DC2 Western Cape Worcester 21,473 866,001 40.3
35 Capricorn District Municipality DC35 Limpopo Polokwane 21,705 1,330,436 61.3
5 Central Karoo District Municipality DC5 Western Cape Beaufort West 38,854 74,247 1.9
13 Chris Hani District Municipality DC13 Eastern Cape Komani 36,407 840,055 23.1
C City of Cape Town Metropolitan Municipality CPT Western Cape Cape Town 2,446 4,005,016 1,637.6
J City of Johannesburg Metropolitan Municipality JHB Gauteng Johannesburg 1,645 4,949,347 3,008.8
T City of Tshwane Metropolitan Municipality TSH Gauteng Pretoria 6,298 3,275,152 520.0
40 Dr Kenneth Kaunda District Municipality DC40 North West Klerksdorp 14,671 742,821 50.6
39 Dr Ruth Segomotsi Mompati District Municipality DC39 North West Vryburg 43,764 459,357 10.5
32 Ehlanzeni District Municipality DC32 Mpumalanga Mbombela 27,896 1,754,931 62.9
Ek Ekurhuleni Metropolitan Municipality EKU Gauteng Germiston 1,975 3,379,104 1,710.6
Et eThekwini Metropolitan Municipality ETH KwaZulu-Natal Durban 2,556 3,702,231 1,448.5
20 Fezile Dabi District Municipality DC20 Free State Sasolburg 20,668 494,777 23.9
9 Frances Baard District Municipality DC9 Northern Cape Kimberley 12,836 387,741 30.2
4 Garden Route District Municipality DC4 Western Cape George 23,331 611,278 26.2
30 Gert Sibande District Municipality DC30 Mpumalanga Ermelo 31,841 1,135,409 35.7
43 Harry Gwala District Municipality DC43 KwaZulu-Natal Ixopo 10,386 510,865 49.2
29 iLembe District Municipality DC29 KwaZulu-Natal KwaDukuza 3,269 657,612 201.2
14 Joe Gqabi District Municipality DC14 Eastern Cape Barkly East 25,617 372,912 14.6
45 John Taolo Gaetsewe District Municipality DC45 Northern Cape Kuruman 27,322 242,264 8.9
28 King Cetshwayo District Municipality DC28 KwaZulu-Natal Richards Bay 8,213 971,135 118.2
18 Lejweleputswa District Municipality DC18 Free State Welkom 32,287 646,920 20.0
M Mangaung Metropolitan Municipality MAN Free State Bloemfontein 9,886 787,803 79.7
33 Mopani District Municipality DC33 Limpopo Giyani 20,011 1,159,185 57.9
6 Namakwa District Municipality DC6 Northern Cape Springbok 126,836 115,488 0.9
N Nelson Mandela Bay Metropolitan Municipality NMA Eastern Cape Port Elizabeth 1,957 1,263,051 645.4
38 Ngaka Modiri Molema District Municipality DC38 North West Mahikeng 28,114 889,108 31.6
31 Nkangala District Municipality DC31 Mpumalanga Middelburg 16,758 1,445,624 86.3
15 OR Tambo District Municipality DC15 Eastern Cape Mthatha 12,141 1,457,384 120.0
3 Overberg District Municipality DC3 Western Cape Bredasdorp 12,239 286,786 23.4
7 Pixley ka Seme District Municipality DC7 Northern Cape De Aar 103,411 195,595 1.9
10 Sarah Baartman District Municipality DC10 Eastern Cape Port Elizabeth 58,245 479,923 8.2
42 Sedibeng District Municipality DC42 Gauteng Vereeniging 4,173 957,528 229.5
47 Sekhukhune District Municipality DC47 Limpopo Groblersdal 13,528 1,169,762 86.5
19 Thabo Mofutsanyana District Municipality DC19 Free State Phuthaditjhaba 32,734 779,330 23.8
21 Ugu District Municipality DC21 KwaZulu-Natal Port Shepstone 4,791 753,336 157.2
22 uMgungundlovu District Municipality DC22 KwaZulu-Natal Pietermaritzburg 9,602 1,095,865 114.1
27 uMkhanyakude District Municipality DC27 KwaZulu-Natal Mkuze 13,855 689,090 49.7
24 uMzinyathi District Municipality DC24 KwaZulu-Natal Dundee 8,652 554,882 64.1
23 uThukela District Municipality DC23 KwaZulu-Natal Ladysmith 11,134 706,588 63.5
34 Vhembe District Municipality DC34 Limpopo Thohoyandou 25,596 1,393,949 54.5
36 Waterberg District Municipality DC36 Limpopo Modimolle 44,913 745,758 16.6
1 West Coast District Municipality DC1 Western Cape Moorreesburg 31,119 436,403 14.0
48 West Rand District Municipality DC48 Gauteng Randfontein 4,087 838,594 205.2
16 Xhariep District Municipality DC16 Free State Trompsburg 34,250 125,884 3.7
8 ZF Mgcawu District Municipality DC8 Northern Cape Upington 102,484 252,692 2.5
26 Zululand District Municipality DC26 KwaZulu-Natal Ulundi 14,799 892,310 60.3

Ukuqondanisa umngcele

[hlela | Hlela umthombo]

Amaphrojekthi amaningana ayaqhubeka ukuvumelanisa izinsizakalo ezahlukahlukene nemingcele yesifunda. Lokhu kufaka phakathi:

  • Izifunda zeMantshi
  • Izimvoko zamaphoyisa

Impikiswano

[hlela | Hlela umthombo]

Iqembu eliphikisayo elisemthethweni laseNingizimu Afrika, iDemocratic Alliance, likholelwa ukuthi izifunda zengeza uhla lwesine olungadingekile lukahulumeni (phakathi kwezifundazwe nomasipala ) futhi licele ukuba ziqedwe.