UMbhadulo wamaqabane
Umbhadulo wamaqabane ungumbhadulokazi (ultramarathon) ongaba amakhilomitha angama-88 [1] oqhutshwa minyaka yonke esifundazweni saKwaZulu-Natali eNingizimu Afrika phakathi kwezidlavela zaseThekwini naseMgungundlovu. Lona umjaho ongumbhadulokazi kunayo yonke emhlabeni futhi omdala kunayo yonke. Isiqondo somjaho sishintshana minyaka yonke phakathi komgijimo "onyukuyo" (87.6 km) kusukela eThekwini (ukuphakama: 101 metres (331 ft) ) kanye nomgijimo "owehlayo" (89.98 km) kusukela eMgungundlovu (ukuphakama: 921 metres (3,022 ft) ).
Kuzo zonke izinhlelo ngaphandle kwezintathu kusukela ngowe-1988, abagijimi abangaphezu kuzi-10,000 bafinyelele ekugcineni phakathi namahora ayi-11 noma ayi-12 avunyelwe. Kusukela ngawo-1980, ukubamba iqhaza okwandisiwe kuhambisane nokwenyuka okukhulu kokubili ezikhathini zokuqeda ezimaphakathi kanye neminyaka yobudala ephakathi yabaqedayo.
Indlela
[hlela | Hlela umthombo]
“ Lalela, lalela, laduma, laduma. Kunomsindo wokuduma kude kanye nokukhala kombani emkhathizwe, kanti inkungu enkulu emnyama negolide iqala ukugobhoza emgwaqweni usuka ePietermaritzburg, wehla kwaNkwana, udlule eCamperdown, udlule eCato Ridge, udlule eDrummond Village, udlule eNtabeni i-Intshanga enkulu, uze ufike eKingsmead. Futhi bayabiza. Bayangibiza. Bayangibiza—ukucula, ukuduma, kanye nenkungu emnyama negolide. Ngakho-ke kumele ngiphendule lowo msindo. Futhi kumele ngihambe. Ziyasha. Yikho lokhu. ”
Inkondlo yamagama akhulunywayo kaBruce Fordyce [2]
Umbhadulo wamaqabane uqhutshwa emigwaqweni yesifundazwe saKwaZulu-Natal phakathi kweTheku noMgugundlovu, kanti indlela iyashintshana minyaka yonke phakathi kokugijima "okunyukayo" kanye "nokwehlayo". Indlela inamagquma amakhulu amahlanu— iCowies Hill, iFields Hill, iBotha's Hill, Intshanga, kanye neNkawana (Polly Shorts) —ezaziwa ngokuthi “amagquma amahlanu.” La magquma ayahlukahluka ngobude, intambeko, kanye nendawo ehlelekile, futhi abonakala kakhulu kuzo zombili izinhlangothi zomjaho. Indawo ephakeme kakhulu enkundleni iseduze ne-Umlaas Road interchange cishe 2,850 feet (870 m) ngaphezu kolwandle. Cishe iziteshi zokuphuza ezisemthethweni ezingama-40 zimi emgqeni wendlela, zinikeza abagijimi amanzi, iziphuzo zamandla, izithelo, kanye nokudla okulula, kanye namaphuzu osizo lokuqala kanye nokwelashwa ngokomzimba ezindaweni ezibalulekile.

'Ukugijima okunyukayo'
[hlela | Hlela umthombo]Ngonyaka wokubhadula "okunyukayo", uMbhadulo wamaqabane ihlanganisa cishe amakhilomitha angam-87 ukusuka eThekwini ogwini lolwandlekazi i-Indian kuya esidlaveleni saseMgungundlovu esingaphakathi, uzuza ukuphakama okungaphezu kwamamitha ayi-1,800. Izigaba zokuqala zibonisa ukukhuphuka okuqhubekayo, kanye nokuphakama okungaphezulu kwamamitha angama-500 kumakhilomitha okuqala angama-22. Umzila uqala ngomqansa kancane kancane uphuma eThekwini, kufaka phakathi ukudonsa okude udlule eTollgate naseMayville, ngaphambi kokuhlangana negquma lokuqala kwamahlanu amakhulu.
Amagquma ICowies, Fields, kanye neBotha's Hills avela engxenyeni yokuqala yomzila, afuna ukuzithoba kubagijimi abafuna ukonga amandla. Ngemva kokuhamba ibanga eliphakathi eduze kwaseDrummond, umzila uyaqhubeka nokwehla emaphandleni aKwaZulu-Natal. I-Inchanga, umqansa omude nogwincizayo, uvivinya ukukhuthazela ngemva nje kokuhamba ibanga eliphakathi. Indawo ephakeme kakhulu emzileni ifinyelelwa e-Umlaas Road, ngaphambi kokuba umzila wehle kancane ungene e-Ashburton bese ukhuphuka futhi ukuze ukhuphuke iNkawana, etholakala ngaphakathi kwamakhilomitha ayi-10 okugcina. Nakuba ibanga lifushane kunamanye amagquma angaphambilini, iPolly Shortts ilona eliphakeme kakhulu futhi livame ukuba yisiphetho esikhulu, lifika lapho ukukhathala sekusezingeni eliphezulu. Uhambo lokugcina oluya eMgungundlovu lunemiqansa eminingana emincane kanye nokwehla ngaphambi kokufika emgqeni wokugcina.
Ukugijima 'okwehlayo'
[hlela | Hlela umthombo]Ngonyaka wokugijima "okwehlayo", uMbhadulo wamaqabane ulandela umzila ongamakhilomitha angama-90 ukusuka uMgungundlovu ukuya eThekwini, wehla kusukela cishe kumamitha angam-660 ngaphezu kolwandle uye eduze kolwandle. Ngenkathi izinga lokuphakama lithambekela ekwehleni, umzila uhlanganisa ukukhuphuka okukhulu kanye nokuwa phansi kulo lonke. Kusukela ekuqaleni ehholweni lesidlavela eMgungundlovu, abagijimi bakhuphuka kancane ezindaweni ezingaphansi komhlaba ngaphambi kokubhekana nezinselele zokuqala ezifana neNkawana kanye neNkawana encane. Umzila ube usukhuphukela eMgwaqeni wase-Umlaza—indawo ephakeme kakhulu kulo mzila—ngaphambi kokwehla udlula eCamperdown naseCato Ridge uye esifundeni saseHarrison Flats.
Ingxenye yesibili yomjaho ihlanganisa ukwehla okude ukusuka e-Inchanga kuya eDrummond (indawo ephakathi nendawo), kulandelwe ukukhuphuka okudlula e-Alverstone naseBotha's Hill. Izici eziphawulekayo zifaka phakathi iFields Hill, ukwehla okuphakeme nokuqhubekayo okuya ePinetown, kanye neCowies Hill ngemuva nje kwalokho. Lezi zingxenye zokwehla, yize ziwusizo ekugijimeni, zaziwa ngokucindezela ama-quadriceps nokuhlola ukuqina kwabagijimi. Ngemva kokuhamba nge-M13 edlula eWestville kanye ne-45th Cutting, abahlanganyeli behlela eThekwini, baqedela ngaphandle kweMoses Mabhida Stadium ngemizila ye-contraflow kanye nemigwaqo yedolobha. Naphezu kwegama layo, ukugijima phansi kudinga ukugijima ngokucophelela, njengoba ukukhuphuka komjaho wakamuva kanye nomthelela ohlangene kungaba yinto enqumayo.
Umzila womjaho ushintshana minyaka yonke phakathi “kokugijima okwenyukayo” kanye “nokugijima okwenyuka”, kanti ibanga lomjaho lilonke liyahlukahluka kancane kuye ngemisebenzi yomgwaqo, ukuguqulwa komzila, kanye nokuhlela ukuphepha.
Imithetho
[hlela | Hlela umthombo]Abagijimi abangaphezu kweminyaka engama-20 bayafaneleka ukufaneleka ngemva kokuqeda umjaho we-marathon oqashelwa ngokusemthethweni (42.2) km) ngaphansi kwamahora ama-5 (amahora angu-4:50 ngaphambi kuka-2019). [3] Ngesikhathi sesenzakalo umsubathi kumele afinyelele amaphuzu amahlanu okuphela ngesikhathi esibekiwe ukuze aqedele umjaho. [1]
Abasubathi njengamanje banamahora ayi-12 okuqeda inkambo, enwetshiwe kusukela emahoreni ayi-11 ngowezi-2003 (kufaka phakathi isabelo esikhethekile samahora ayi-12 ngonyaka wezi-2000). Isikhathi sokuqala sokuqeda umjaho kusukela ngowe-1921 kuya kowe-1927 naso sasingamahora ayi-12, sehliswa saba ngamahora ayi-11 ngowe-1928.
Umgijimi oqede ngempumelelo imibhadulo ayisishiyagalolunye ugqoka inombolo ephuzi, kanti labo abaqede imijaho eyishumi bagqoka inombolo eluhlaza enikezwe umgijimi unomphela kuyo yonke imijaho yesikhathi esizayo. Abagijimi abagijima imijaho yabo yama-20, yama-30 kanye neyama-40 nabo baboniswa izinombolo eziluhlaza - ezihlelwe ngendlela ehlukile eminyakeni ehlukene.
Izindondo
[hlela | Hlela umthombo]
Izindondo zinikezwa bonke abagijimi abaqeda umbhadulo ngaphansi kwamahora ayi-12. Izindondo okwamanje zinikezwa kanje:
| Indondo | Isikhathi/Izindlela Zokusebenza | Umklamo | Amanothi |
|---|---|---|---|
| Igolide | Amadoda ayi-10 aphezulu kanye nabesifazane abayi-10 abaphezulu | Inombala wegolide oqinile | Kunikezwe abaqede bokuqala abayishumi esigabeni ngasinye sobulili. |
| UWally Hayward | Indawo ye-11 kuya ku-6:00 (abesilisa kuphela) | Isikhungo sesiliva esinendandatho yegolide | Yethulwa ngo-2007. Yaqanjwa ngegama likaWally Hayward, owine izikhathi ezinhlanu. Imvamisa ayivamile ukwedlula indondo yegolide. |
| U-Isavel Roche-Kelly | Indawo ye-11 kuya ku-sub-7:00 (abesifazane kuphela, kusukela ngo-2024) | Isikhungo sesiliva esinendandatho yegolide | Kwethulwa ngo-2019. Kwaqanjwa ngowesifazane wokuqala owaqala ukusebenza ngo-7:30. Umkhawulo wehlisiwe kusukela ngo-7:30 kuya ku-7:00 ngo-2024. |
| Isiliva | Kusukela ngo-6:00 kuya ku-7:30 (amadoda); futhi kusukela ngo-7:00 kuya ku-7:30 kwabesifazane kusukela ngo-2024 kuqhubeke | Inombala wesiliva oqinile | Kunikezwe abagijimi abangaphandle nje kwezinga eliphezulu. Kwabuyiselwa kwabesifazane ngo-2024. |
| UBill Rowan | 7:30 kuya ku-sub-9:00 | Isikhungo sethusi esinendandatho yesiliva | Yethulwa ngo-2000. Yaqanjwa ngegama lomnqobi wokuqala wango-1921 owagijima isikhathi esingu-8:59. |
| URobert Mtshali | 9:00 kuya ku-sub-10:00 | I-Titanium | Yethulwa ngo-2019. Ihlonipha umhlanganyeli wokuqala omnyama ongagunyaziwe (1935) owagijima ngo-9h30. |
| Ithusi | Kusukela ngo-10:00 kuya ku-11:00 | Umbala wethusi oqinile | Indondo yendabuko yalabo abaqeda kahle ngaphakathi komkhawulo. |
| UVic Clapham | 11:00 kuya ku-sub-12:00 | Ithusi | Yethulwa ngo-2003 lapho umkhawulo welulwa waba amahora ayi-12. Yaqanjwa ngegama lomsunguli womjaho. |
| Ukubuyela emuva | Kunikezwa abasafufusa abaqeda umjaho wabo wesibili ngokulandelana | Umklamo wezindondo ezimbili | Kwethulwa ngo-2005. Kwabagijimi abaqeda ukugijima 'phezulu' kanye 'naphansi' eminyakeni elandelanayo. |
- 1 2 Comrades: Route cut-off times, archived from the original on 2012-06-24, https://web.archive.org/web/20120624032243/http://www.comrades.com/Route/Cut-Off-Times.aspx, retrieved 2026-06-14
- ↑ Comrades Marathon legend Bruce Fordyce's Poem (2023). Jigs Jeffery. https://www.youtube.com/watch?v=NOkKHW0UH7o. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ Comrades: General rules and information, 2012, archived from the original on 19 June 2012, https://web.archive.org/web/20120619020433/http://www.comrades.com/Race-Info/Rules.aspx, retrieved 24 June 2012