Vladimir Lenin
| Vladimir Lenin | |
|---|---|
| Ukwazisa | |
| Ubezalwa | Vladimir Ilyich Ulyanov 22 ngoMbaso 1870 |
| Wafa | 21 ngoMasingane 1924 (iminyaka ama-53) |
Vladimir Lenin (Владимир Ильич Ленин, 22 ngoMbasa 1870 – 21 ngoMasingane 1924) ngumholi wokuqala weSoviet Union.[1]
I-biography
[hlela | Hlela umthombo]Ngenxa yeNguquko kaFebruary eyayiholwa u-Alexander Kerensky, umbusi wokugcina uNicholas II, owayenze izenzo zonya eziningi ezweni lakhe, wasilahla isihlalo sobukhosi, futhi uMbuso Wangaphambili WaseiRashiya waba iRiphabhulikhi, iziboshwa zezombangazwe zakhululwa ngobuningi, futhi zonke izizwe zaseRiphabhulikhi zajabula [2]
Ngesikhathi esifanayo, iMpi Yezwe Yokuqala yayiqhubeka. U-Lenin wayese-Europe ngaleso sikhathi futhi, ngokusekelwa yi-General Staff yaseJalimane, wathunyelwa eRashiya ngesitimela esihlomile futhi wenza i-coup d'etat (ngawo-1920, iNguquko ka-Okthoba eSoviet Union yayibizwa ngokusemthethweni ngokuthi i-coup d'etat) [3]
Iziqubulo zakhe zaduma: “Impi phakathi kwemibuso mayikhule ibe impi yombango!” futhi “umbuso wamaSoviet awunakuba khona ngaphandle kwethuluzi lokucindezelwa kwezombusazwe”. Ngasekupheleni kuka-1917, uLenin waqala impi yombango ezweni elaliyiRiphabhulikhi YaseRashiya futhi ngasikhathi sinye wamemezela impi IYukreyini, okwathi ngenxa yodlame olwahlaselwa yiSoviet Russia, yamemezela inkululeko [4].
Wadala i-Cheka (inkonzo ekhethekile) futhi ngokushesha wamemezela inqubomgomo yamaphekula abomvu, enza ubugebengu obukhulu bempi ngokumelene nezakhamuzi zakhe kanye nabangaphandle. Ikakhulukazi, ngoFebhuwari 1918, ngemiyalo yakhe, amagobolondo ayizinkulungwane ezingu-15 adutshulwa e-Kyiv kusukela ngoFebhuwari 4 kuya ku-7 futhi kwasetshenziswa izikhali zamakhemikhali. Ibutho laseSoviet labulala izakhamuzi eziningi futhi ngemva kokubaleka, kwatholakala izinkulungwane zezidumbu ezibolile emapaki aseKyiv [5]
Ngesikhathi esifanayo, kwakukhona umzabalazo phakathi kweSoviet and White movements. Ngenxa yempi yombango eyakhishwa uLenin, ososayensi abaningi, oprofesa nentsha basuka eRashiya, futhi kwakhiwa ama-diasporas amakhulu emazweni ahlukene omhlaba. U-Lenin uphinde wadala uhlelo lwamakamu okuhlushwa (ngaphansi kuka-Stalin, aguqulelwe ohlelweni lwe-GULAG). Washona ngo-1924. Isidumbu sakhe singcwatshwa eduze kwaseKremlin [6]
Ukudutshulwa kwe-Kyiv yibutho laseSoviet
Izidumbu zezisulu zeRed Terror - izinqubomgomo zikaLenin
Enye yezikhumbuzo zamaCheka
Imithombo
[hlela | Hlela umthombo]- ↑ Большая Советская Энциклопедия
- ↑ Архив русской революции : В 12 т. / под ред. Г. В. Гессена. — М.: Терра, 1991.
- ↑ Октябрьское вооруженное восстание. Семнадцатый год в Петрограде. В 2 кн. Отв. ред. А. Л. Фрайман. — Л.: Наука. Ленинградское отделение. 1967.
- ↑ Ковальчук М. Битва двох революцій: Перша війна Української Народної Республіки з Радянської Росією. 1917‒1918 pp. / НАН України. Інститут української археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського. ‒ Т. 1. ‒ К.: Видавничий дім «Стилос», 2015. ‒ 608 с.
- ↑ Красный террор в Москве: Свидетельства очевидцев / Составл., предисл., коммент. д.и.н. С. В. Волкова. — М.: Айрис-Пресс, 2010. — 496 с. —
- ↑ Морозов Н. А. ГУЛаг в Коми крае. 1929—1956 гг.: автореферат дис. . д-ра ист. наук : 07.00.02 : защищена 18.02.2000 / Николай Алексеевич Морозов ; Сыктывкар. гос. ун-т. — Екатеринбург, 2000. — 44 с.